تماس با ساختمان ۰۹۱۲۴۹۸۲۱۶۵
ساعات کاری شنبه تا پنجشنبه ۸ الی ۱۷

چگونگی تهیه آجر و خشت

چگونگی تهیه آجر و خشت
 
زمان مطالعه: ۳ دقیقه

خشت و آجر از جمله مصالح ساختمانی هستند که برای ساختن دیوار، سقف و دیگر سازه‌های ساختمانی مورد استفاده قرار می‌گیرند. حال سؤال اینجاست که آجر از چه خاکی درست شده است؟ آجر و خشت چگونه تهیه می‌شود؟ آجر با خشت چه تفاوتی دارد؟ مراحل تهیه آجر و خشت به چه صورت است؟

همه این‌ها سؤالاتی است که ما به پاسخ آن‌ها در این مقاله پرداخته‌ایم. امیدواریم برای شما مفید واقع شود.

تهیه خشت و آجر


خشت از جمله مصالح ساختمانی است. حال می‌خواهیم بدانیم که آجر و خشت چگونه تهیه می‌شود؟ برای تهیه خشت، در ابتدا گل‌ را داخل قالب‌های مستطیل شکل میریزند، سپس آن‌ را مقابل نور خورشید قرار می‌دهند تا خشک شود. پس از خشک شدن، خشتی که بدست می‌آید خشت خام نامیده می‌شود که در برابر رطوبت مقاوم نیست و استحکام پایینی دارد.

تهیه خشت و آجر

هنوز هم در برخی از خانه‌های روستایی از خشت استفاده می‌کنند. خشت‌ها در ابعاد و اندازه‌های متفاوتی تهیه می‌شوند، ولی غالب آن‌ها به شکل مربعی می‌باشند که ابعاد آن 20 سانتی‌متر و ضخامتش 5 سانتی‌متر است. برای استحکام خشت و مقاومت آن در برابر رطوبت، خشت خام را داخل کوره حرارت می‌دهند تا پخته شود. به خشت خام پخته شده آجر می‌گویند. به مرحله پخت خشت که آن را به آجر تبدیل می‌کند، داش می‌گویند.

انواع خشت

خشت از نظر ترکیب خاک با میزان آب، سه نوع دارد:

1-گل خشت: برای تهیه این نوع خشت، خاک را با اضافه کردن 8 تا 20 درصد آب به گل خشت تبدیل می‌کنند.

2-گل سفت: گل سفت با اضافه کردن 20 تا 25 درصد آب به خاک و پرس کردن آن تهیه می‌شود.

3-گل خمیری: برای این نوع خشت، خاک را با اضافه کردن 60 درصد آب و پرس کردن آن درست می‌کنند. گل خمیری را داخل قالب چوبی ریخته و با دست به آن شکل می‌دهند.

بیشتر بخوانید : تفاوت آجر و خشت

تهیه خشت و ویژگی‌های آن

از مزایای خشت مقرون به صرفه بودن آن است. زیرا به خاک خاصی نیاز نداشته و می‌توان با خاک محل هم به راحتی خشت تهیه کرد. می‌خواهیم با انواع خشت، با توجه به نوع خاک ترکیبی آن آشنا شویم:

1. خاک رس همگن را با آب مخلوط کرده و قالب می‌زنند.

2. از ترکیب خاک رس معدنی نرم شده با شکرسنگ و آب تهیه می‌شود.

3. از ترکیب خاک رسی مرغوب که خرده سنگ و کاه در آن وجود دارد، تهیه می‌شود. کاه باعث اتصال دانه‌های خاک به هم شده و خرده سنگ مقاومت خشت را افزایش داده تا در برابر فشار بنا، خشت مقاوم‌تر باشد.

4. از خاک ساختمان‌های خراب شده، خاک‌های مرغوبی که دانه‌های درشت و ریز سنگی دارند را استفاده کرده و خشت مقاومی را از آن تهیه می‌کنند.

5. خاک رس چرب کوبیده را با مقداری خاکستر که چربی کمی دارد، مخلوط کرده و خشت می‌سازند. خاکستر موجود در خشت از مکش آب جلوگیری می‌کند. رنگ این خشت خاکستری است.

6. با اضافه کردن موی بز به خاک رس، علاوه بر بالا رفتن مقاومت خشت، ترک‌پذیری آن را کاهش داده و حتی از بین می‌برد.

7. در روش هفتم از ترکیب خاک رس معدنی نرم با پشم شتر که به صورت تار و پود با نسبت معینی در هم آمیخته شده‌اند، خشت تهیه می‌شود.

8. از ترکیب خاک رس با پوست برنج شلتوک، خشتی تهیه می‌شود که ترک‌پذیری خیلی پایینی دارد.

9. گاهی هم با اضافه کردن پهن چهارپایان به خشت، باعث افزایش مقاومت در برابر رطوبت و کاهش ترک‌پذیری خشت می‌شوند.

10. همچنین از ریشه گیاهی و علفی بعضی از گیاهان و ترکیب آن با خاک رس، خشت تهیه می‌کنند.

11. از مخلوط خاک رس با الیاف درخت خرما، خشتی به نام ساز و دار تهیه می‌شود.

12. گاهی هم از خرد کردن کلوش ساقه‌های برنج و مخلوط آن با خاک رس، خشتی مقاوم با پیوند ملات از خشت بدست می‌آید.

 تهیه آجر و انواع آن

آجر از مصالح ساختمانی قدیمی است که ساخته دست بشر است. سؤال اینکه آجر از چه خاکی درست شده است؟ خاک رس ماده اولیه تشکیل‌دهنده آجر است که در انواع مختلفی وجود دارد اما بیشتر از خاک رس آبرفتی برای تهیه آجر استفاده می‌کنند. مواد دیگری هم در تهیه خشت و آجر استفاده می‌شوند، اینجا درباره خواص آن‌ها توضیح می‌دهیم:  

 
  • خاک رس آبرفتی: در نزدیکی سطح زمین یافت می‌شوند. میزان آن در گل آجر، اگر زیاد باشد آجر را توپر می‌کند ولی هنگام خشک شدن، خشت ترک می‌خورد.

  • ماسه: ماسه، استخوان‌بندی آجر است. در صورتی که زیاد استفاده شود، آجر ترد و پوک می‌شود و همچنین دانه‌های درشت ماسه در گل آجر، زمان پختن آن منبسط شده و موجب ایجاد ترک ریز در آجر می‌شود.

  • آهک: در خاک رس و گل آهک موجود است. دانه ریز آن اگر به صورت همگن و یکنواخت باشد، آجر روشنی خواهید داشت. ولی دانه‌های درشت آن پس از پختن آجر، آهک زنده تولید می‌کند و این آهک زنده در زمان استفاده از آجر، آب ملات را مکیده و با تولید هیدروکسید آهک، حجم آهک زیاد شده و باعث ترکیدن آجر می‌شود.

  • ترکیبات سولفاتی: مقدار کم آن بی‌ضرر است.

  • ترکیبات دارای آهن: با خاصیت گداز آوری، باعث قرمزی رنگ آجر می‌شود.

  • نباتات و ریشه گیاهان: چنانچه در گل آجر وجود داشته باشند، در مرحله پخت آجر می‌سوزند و باعث پوکی آجر می‌شوند.

 

آجر به دو روش سنتی (ماشینی یا دستی) و صنعتی تولید می‌شود.  


نتیجه‌گیری: با توجه به اینکه دانستیم آجر و خشت چگونه تهیه می‌شود، و برای تهیه خشت و آجر از چه موادی در آن‌ها استفاده می‌گردد، می‌توانیم حدس بزنیم آجر مرغوب چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد و هنگام تهیه و خرید آجر، به چه نکاتی باید توجه کنیم.  

تهیه آجر

پیشنهاد می کنیم مقاله تفاوت سیمان و بتن را مطالعه کنید.

انصراف از نظر
فیلترها
Sort
display